Hiperbaria - leczenie tlenem

Od lat wiadomo, że tlen jest gazem niezbędnym do życia. Pod koniec XIX wieku polscy uczeni, profesorowie Karol Olszewski i Zygmunt Wróblewski, skroplili tlen. Od tego czasu rozpoczęto wykorzystywanie wysokich stężeń tlenu do terapii, co nosi nazwę hiperbarii tlenowej.
Article Image

Wykorzystanie hiperbarii do leczenia różnych schorzeń eksplodowało na początku XX wieku. Niestety, dramatyczne pożary związane z wysokim stężeniem tlenu zablokowały na długie lata rozwój hiperbarii tlenowej, wykorzystującej wysokie ciśnienie tlenu w specjalnych komorach. Równolegle jednak w Kalifornii tlen został wykorzystany do stworzenia barów tlenowych, gdzie pito drinki w stężeniu tlenu dwóch atmosfer. Ostatnie lata to powrót do hiperbarii tlenowej – dzięki zwiększeniu wiedzy o korzystnych mechanizmach działania wysokiego ciśnienia tlenu na chory organizm. Polska przyczyniła się do rozwoju tej formy terapii, tworząc hiperbarię miejscową. To nowatorskie rozwiązanie, dzięki któremu na tkanki działają tlen i ozon, jest polskim wkładem w światową naukową myśl medyczną.

Współczesna technika umożliwia pozyskiwanie tlenu z koncentratora tlenu, co umożliwia uzyskiwanie ciśnienia tlenu rzędu 1,3 do 1,5 atmosfery. W ostatnich latach przeprowadzano uważną ocenę przydatności tej formy hiperbarii, nazywanej czasem łagodną. W mojej opinii współcześnie zastosowanie tej metodologii kryje w sobie trzy możliwości.

Pierwszą jest zastosowanie tej postaci hiperbarii u osób zdrowych. Mogą to być osoby nieaktywne sportowo, prowadzące siedzący, "komputerowy" tryb życia. Zwiększenie utlenowania ogólnoustrojowego wpływa pozytywnie na poprawę ich dobrostanu. Natomiast u osób aktywnie uprawiających sport – amatorsko, a tym bardziej zawodowo – wykorzystanie tej formy hiperbarii skraca restytucję fizyczną, a także restytucję mentalną, co można zauważyć u zawodników po meczu.

Druga grupa zastosowań to zastosowania medyczne. Penetracja tlenu przez skórę umożliwia zwiększenie tkankowego poziomu tego niezbędnego dla życia pierwiastka, co w istotny sposób może poprawić leczenie np. ran przewlekłych podudzi. Autor ma osobiste, wieloletnie i pozytywne doświadczenie w tym zakresie. Taka forma hiperbarii jest szczególnie korzystna przy skojarzeniu jej z innymi formami fizjoterapii, w tym zmiennymi polami magnetycznymi.

Trzeci obszar zastosowania, niestety bardzo aktualny, to możliwość pomocy pacjentom pocovidowym, u których występują problemy na różnym poziomie układów organizmu człowieka. Dotyczy to układu krążenia, gdzie lepsze utlenowanie ma wpływ na pracę serca oraz krążenie obwodowe, zwłaszcza w obrębie kończyn dolnych. Wsparcie tą formą hiperbarii w sposób szczególny dotyczyć może pacjentów z pocovidowym pogorszeniem funkcji układu oddechowego.

Podsumowując, nowe otwarcie hiperbarii, możliwe dzięki nowym rozwiązaniom technicznym, zwiększyło spektrum jej zastosowania w fizjoterapii i – co ważne – także w medycynie.

Prof. dr hab. n. med. Aleksander Sieroń dr h.c. multi

Prof. dr hab. n. med. Aleksander Sieroń dr h.c. multi

Udostępnij
UK Logo